Tabele zbrojenia

Tabele zbrojenia służą do szybkiego przeliczenia średnicy pręta, pola przekroju A_s, masy w kg/mb oraz pola zbrojenia dla określonego rozstawu lub liczby prętów. Są to tablice pomocnicze do obliczeń i zestawień materiałowych, a nie zamiennik projektu konstrukcyjnego.

Tabele zbrojenia – średnica, pole As i masa pręta

Średnica pręta	Pole przekroju A_s [cm²]	Masa pręta [kg/mb]	Typowe przeznaczenie konstrukcyjne
Ø6	0,28	0,222	strzemiona, pręty montażowe, lekkie zbrojenie rozdzielcze
Ø8	0,50	0,395	strzemiona, siatki przeciwskurczowe, zbrojenie rozdzielcze
Ø10	0,79	0,617	zbrojenie główne płyt, stropów, wieńców i lekkich belek
Ø12	1,13	0,888	zbrojenie główne płyt, stropów, ław fundamentowych i belek
Ø14	1,54	1,21	zbrojenie główne belek, podciągów, fundamentów i elementów nośnych
Ø16	2,01	1,58	zbrojenie główne belek, słupów, ław i podciągów
Ø18	2,54	2,00	cięższe zbrojenie belek, słupów, fundamentów i elementów nośnych
Ø20	3,14	2,47	ciężkie zbrojenie elementów konstrukcyjnych, słupów i podciągów
Ø22	3,80	2,98	ciężkie zbrojenie słupów, podciągów, fundamentów i ram żelbetowych
Ø25	4,91	3,85	ciężkie zbrojenie fundamentów, słupów, podciągów i elementów wysoko obciążonych
Ø28	6,16	4,83	ciężkie zbrojenie konstrukcji inżynierskich i masywnych elementów żelbetowych
Ø32	8,04	6,31	bardzo ciężkie zbrojenie słupów, fundamentów, podpór i elementów wysoko obciążonych

Tabela zbrojenia na 1 metr szerokości (płyty i stropy)

W płytach, stropach, ścianach i siatkach zbrojeniowych często przelicza się pole zbrojenia na 1 m szerokości elementu. Wartości w tabeli podano w cm²/m.

Średnica pręta	co 10 cm	co 12,5 cm	co 15 cm	co 20 cm	co 25 cm
Ø8	5,03	4,02	3,35	2,51	2,01
Ø10	7,85	6,28	5,24	3,93	3,14
Ø12	11,31	9,05	7,54	5,65	4,52
Ø14	15,39	12,31	10,26	7,70	6,16
Ø16	20,11	16,08	13,40	10,05	8,04

Tabela zbrojenia dla liczby prętów (belki i słupy)

Przy belkach, słupach, podciągach i wieńcach często liczy się łączne pole przekroju dla kilku prętów tej samej średnicy. Wartości w tabeli podano w cm².

Średnica pręta	2 pręty	3 pręty	4 pręty	6 prętów	8 prętów
Ø10	1,57	2,36	3,14	4,71	6,28
Ø12	2,26	3,39	4,52	6,79	9,05
Ø14	3,08	4,62	6,16	9,24	12,32
Ø16	4,02	6,03	8,04	12,06	16,08
Ø20	6,28	9,42	12,57	18,85	25,13
Ø25	9,82	14,73	19,63	29,45	39,27

Jak krok po kroku obliczyć pole i masę zbrojenia?

Pole przekroju jednego pręta okrągłego oblicza się ze wzoru A_s [cm²] = π × d² / 400, gdzie d oznacza średnicę pręta w milimetrach. Pole zbrojenia na 1 metr szerokości elementu oblicza się jako A_s [cm²/m] = A_s jednego pręta × 100 / rozstaw [cm]. Masę teoretyczną pręta można policzyć ze wzoru m [kg/mb] ≈ 0,00617 × d².

Przykład dla pręta Ø12: pole jednego pręta wynosi π × 12² / 400 = 1,13 cm². Masa jednego metra bieżącego wynosi 0,00617 × 12² = 0,888 kg/mb. Jeżeli pręty Ø12 są ułożone co 15 cm, pole zbrojenia na 1 metr szerokości wynosi 1,13 × 100 / 15 = 7,54 cm²/m.

Wartości w tabelach rozstawów i liczby prętów są liczone na podstawie pełnej, niezaokrąglonej dokładności geometrycznej liczby π. Drobne różnice, np. między 0,50 cm² dla Ø8 a 5,03 cm²/m przy rozstawie co 10 cm, wynikają z końcowego zaokrąglenia wyników do dwóch miejsc po przecinku.

Kiedy tabele zbrojenia nie wystarczają?

Tabele zbrojenia pozwalają szybko przeliczyć średnicę, liczbę i rozstaw prętów na pole przekroju A_s, ale nie dobierają zbrojenia za projektanta. O wymaganym zbrojeniu decyduje schemat statyczny, obciążenia, klasa betonu, klasa stali, otulina, zakotwienie, rozstaw minimalny i maksymalny, warunki zarysowania oraz dokumentacja konstrukcyjna.

Nie należy utożsamiać samego pola zbrojenia z pełną oceną elementu żelbetowego. Przy belkach, słupach, płytach, fundamentach i ścianach potrzebne są również sprawdzenia nośności, zarysowania, ugięcia, ścinania, przebicia, zakotwienia i warunków wykonawczych.

W zestawieniu materiałowym trzeba dodatkowo uwzględnić długości prętów, haki, odgięcia, zakłady, straty technologiczne, pozycje zbrojenia oraz rzeczywisty sposób gięcia i montażu na budowie.