Tabela spawania MIG/MAG podaje parametry startowe dla ustawienia urządzenia: grubość materiału, średnicę drutu, orientacyjny prąd, napięcie łuku i przepływ gazu. W praktyce są to wartości wyjściowe do próby spawania, a nie gotowa procedura WPS.
Tabela spawania MIG/MAG – stal czarna, drut lity
Poniższe wartości dotyczą spawania stali niestopowej metodą MAG, drutem litym, w osłonie mieszanki Ar/CO2, w pozycji podolnej. Rzeczywiste nastawy zależą od spawarki, złącza, pozycji spawania, wysunięcia drutu, gazu i techniki prowadzenia uchwytu.
| Grubość materiału | Średnica drutu | Prąd startowy | Napięcie startowe | Gaz / przepływ | Tryb łuku i uwagi |
|---|---|---|---|---|---|
| 0,8-1,0 mm | 0,6-0,8 mm | 30-60 A | 15-18 V | Ar/CO2, 8-10 l/min | krótki łuk, cienka blacha, ryzyko przepalenia |
| 1,5 mm | 0,8 mm | 50-80 A | 17-19 V | Ar/CO2, 8-10 l/min | krótki łuk, typowe prace warsztatowe |
| 2,0 mm | 0,8-1,0 mm | 70-100 A | 18-20 V | Ar/CO2, 10-12 l/min | krótki łuk, elementy cienkościenne |
| 3,0 mm | 0,8-1,0 mm | 90-130 A | 19-22 V | Ar/CO2, 10-12 l/min | krótki lub mieszany, typowy zakres warsztatowy |
| 4,0 mm | 1,0 mm | 120-160 A | 21-24 V | Ar/CO2, 12-14 l/min | łuk mieszany, wymagane dobre przygotowanie złącza |
| 5,0 mm | 1,0-1,2 mm | 150-190 A | 23-26 V | Ar/CO2, 12-15 l/min | łuk mieszany, często spawanie wielościegowe |
| 6,0 mm | 1,0-1,2 mm | 180-220 A | 24-28 V | Ar/CO2, 14-16 l/min | mieszany lub natryskowy, zależnie od źródła i gazu |
| 8,0 mm | 1,2 mm | 220-260 A | 26-30 V | Ar/CO2, 14-18 l/min | spawanie wielościegowe, wymagane przygotowanie krawędzi |
W typowym półautomacie MIG/MAG prąd spawania jest silnie związany z posuwem drutu. Zwiększenie posuwu zwykle zwiększa prąd, a napięcie wpływa przede wszystkim na długość łuku, szerokość ściegu i stabilność procesu.
Średnica drutu a zakresy prądowe
- Ø0,6 mm – około 30-90 A; cienkie blachy, naprawy blacharskie, karoseria, lekkie elementy.
- Ø0,8 mm – około 50-180 A; najbardziej uniwersalny drut do prac warsztatowych.
- Ø1,0 mm – około 90-250 A; konstrukcje średnie, profile zamknięte, produkcja, grubsze elementy.
- Ø1,2 mm – około 150-300 A; cięższe konstrukcje, większa wydajność stapiania.
- Ø1,6 mm – zwykle powyżej 250 A; produkcja przemysłowa, wysokie prądy, grube elementy.
Średnicy drutu nie dobiera się wyłącznie do grubości materiału. Znaczenie mają także możliwości podajnika, źródło prądu, rodzaj gazu, typ złącza, pozycja spawania i wymagana wydajność stapiania.
MIG, MAG i gazy osłonowe (procesy 131 i 135)
W praktyce warsztatowej słowo „migomat” często oznacza zarówno MIG, jak i MAG. Technicznie są to jednak różne warianty spawania elektrodą topliwą w osłonie gazu. Według klasyfikacji procesów spawalniczych 131 oznacza MIG z drutem litym, a 135 oznacza MAG z drutem litym.
- Proces 135, MAG – spawanie stali niestopowych i niskostopowych drutem litym w osłonie gazu aktywnego. Najczęściej stosuje się mieszankę Ar + CO2, np. 82/18 lub 80/20, która daje stabilny łuk i zwykle mniej odprysków niż czysty CO2.
- MAG w czystym CO2 – daje większe wtopienie, ale zwykle powoduje więcej odprysków i twardszą charakterystykę łuku.
- Proces 131, MIG – spawanie w osłonie gazu obojętnego, stosowane m.in. przy aluminium i stopach metali nieżelaznych. Typowe gazy to Ar lub mieszanki Ar/He.
- Stale nierdzewne – dobór gazu zależy od drutu, materiału i wymagań odporności korozyjnej. Często stosuje się mieszanki argonu z małym dodatkiem CO2 lub O2 dla stabilizacji łuku.
Jak korygować parametry MIG/MAG?
Tabela ustawień jest punktem startowym. Ostateczne parametry należy skorygować na próbce z tego samego materiału, o podobnej grubości i w tej samej pozycji spawania.
| Objaw podczas spawania | Możliwa przyczyna | Korekta ustawień |
|---|---|---|
| przepalanie cienkiej blachy | za duży prąd, zbyt wolne prowadzenie, za duża energia liniowa | zmniejszyć posuw drutu / prąd, przyspieszyć prowadzenie, skrócić czas grzania |
| wysoka, zimna spoina | za mały prąd, za szybkie prowadzenie, za niskie napięcie | zwiększyć posuw drutu / prąd, skorygować napięcie, zmniejszyć prędkość prowadzenia |
| dużo odprysków | złe napięcie, zły gaz, zbyt duże wysunięcie drutu, słaba masa | skorygować napięcie, sprawdzić gaz, dyszę, końcówkę prądową i zacisk masowy |
| brak wtopienia | za mała energia, złe przygotowanie złącza, za szybkie prowadzenie | zwiększyć prąd i napięcie, poprawić przygotowanie krawędzi, zmniejszyć prędkość prowadzenia |
| porowatość spoiny | zły przepływ gazu, przeciąg, zabrudzony materiał, nieszczelność układu gazowego | sprawdzić przepływ gazu, osłonę łuku, dyszę, czystość materiału i szczelność przewodów |
| drut odpycha uchwyt | za duży posuw drutu względem napięcia | zmniejszyć posuw drutu albo zwiększyć napięcie |
| łuk zbyt długi i szeroki | za wysokie napięcie | zmniejszyć napięcie i sprawdzić długość wolnego wylotu drutu |
Kiedy tabela spawania MIG/MAG nie wystarcza?
Tabela parametrów MIG/MAG nie zastępuje technologii spawania. Przy konstrukcjach nośnych, elementach odbieranych technicznie, instalacjach ciśnieniowych, naprawach odpowiedzialnych i produkcji seryjnej obowiązuje dokumentacja technologiczna, WPS, kwalifikacja technologii spawania oraz wymagania normy wyrobu.
Na prawidłowe ustawienie procesu wpływa grubość i gatunek materiału, typ złącza, pozycja spawania, rodzaj drutu, gaz osłonowy, biegunowość, wysunięcie drutu, przygotowanie krawędzi, czystość materiału, temperatura międzyściegowa i wymagania kontroli jakości.
Parametry należy oceniać na próbce i na gotowej spoinie. Sam ładny wygląd lica nie potwierdza jeszcze poprawnego wtopienia, braku niezgodności wewnętrznych ani spełnienia wymagań konstrukcyjnych.
Źródła
- TWI – What is MIG/MAG welding?
- TWI – Difference between MIG and MAG welding
- TWI – MIG welding, process characteristics and shielding gas
- ESAB – Mastering MIG welding machine settings
- ISO 4063:2023 – Welding and allied processes, nomenclature of processes and reference numbers
- EN ISO 15614-1 – Specification and qualification of welding procedures for metallic materials