Tabela momentów dokręcania śrub M4-M30

Tabela momentów dokręcania śrub podaje orientacyjne wartości w Nm dla śrub metrycznych z gwintem zwykłym. Moment zależy od rozmiaru gwintu, klasy śruby, tarcia, smarowania, powłoki i warunków montażu. Przy połączeniach odpowiedzialnych pierwszeństwo ma dokumentacja producenta, projekt albo procedura montażowa.

Śruba	Skok gwintu [mm]	Klasa 8.8 [Nm]	Klasa 10.9 [Nm]	Klasa 12.9 [Nm]	Uwaga
M4	0,7	3,3	4,8	5,6	małe połączenia, łatwe do przeciągnięcia
M5	0,8	6,5	9,5	11,2	wymaga dokładnego klucza przy niskich zakresach Nm
M6	1,0	11,3	16,5	19,3	częsty rozmiar w osprzęcie i lekkich konstrukcjach
M8	1,25	27,3	40,1	46,9	popularny rozmiar montażowy w maszynach i konstrukcjach
M10	1,5	54	79	93	moment zależy mocno od klasy śruby i tarcia
M12	1,75	93	137	160	częsty rozmiar w konstrukcjach i mechanice cięższej
M14	2,0	148	218	255	wymaga stabilnego podparcia elementów łączonych
M16	2,0	230	338	395	dla połączeń konstrukcyjnych sprawdzać wymagania projektu
M18	2,5	329	469	549	duże momenty wymagają odpowiedniego narzędzia
M20	2,5	464	661	773	nie stosować wartości ogólnych dla połączeń sprężanych bez procedury
M22	2,5	634	904	1057	kontrolować stan gwintu, podkładki i powierzchni docisku
M24	3,0	798	1136	1329	przy dużych średnicach tarcie istotnie zmienia siłę zacisku
M27	3,0	1176	1674	1959	wymaga procedury dokręcania dla połączeń odpowiedzialnych
M30	3,5	1597	2274	2662	wartość katalogowa nie zastępuje obliczeń połączenia

Wartości w tabeli dotyczą śrub stalowych z gwintem metrycznym zwykłym i są wartościami orientacyjnymi dla współczynnika tarcia μc = 0,14. Dla gwintów drobnozwojnych ta tabela nie obowiązuje – wymagane są osobne wartości dla konkretnego skoku gwintu.

Co oznaczają wartości w tabeli?

Moment dokręcania podaje się w niutonometrach [Nm]. Jest to moment ustawiany na kluczu dynamometrycznym, ale celem połączenia nie jest sam moment, tylko uzyskanie odpowiedniej siły zacisku śruby.

Klasy 8.8, 10.9 i 12.9 oznaczają właściwości mechaniczne śruby według systemu klas własności. Im wyższa klasa, tym większa wytrzymałość śruby i wyższy dopuszczalny moment w tabeli. Nakrętka, podkładka i elementy łączone muszą być dobrane do tego samego poziomu obciążenia.

Dlaczego ta sama śruba może mieć inny moment dokręcania?

Ten sam rozmiar śruby może wymagać innego momentu, jeśli zmienia się tarcie w gwincie albo pod łbem śruby. Na wynik wpływa smar, ocynk, powłoka, chropowatość powierzchni, typ podkładki, stan gwintu i materiał elementów łączonych.

Klucz dynamometryczny kontroluje moment, ale nie mierzy bezpośrednio siły rozciągającej śrubę. Tarcie określa sprawność zamiany momentu obrotowego na napięcie wstępne i siłę docisku połączenia.

Kiedy nie stosować ogólnej tabeli momentów?

Przypadek	Czy używać tabeli ogólnej?	Dlaczego?
zwykłe połączenie warsztatowe, śruba stalowa 8.8 / 10.9 / 12.9	tak, orientacyjnie	tabela daje szybki punkt odniesienia dla typowego gwintu zwykłego
gwint drobnozwojny	nie	inny skok gwintu zmienia geometrię połączenia i wymagane wartości momentu
śruby kół samochodowych	nie	stosuje się moment producenta pojazdu lub felgi
głowica silnika	nie	często obowiązuje procedura moment + kąt, a nie sama wartość Nm
połączenia konstrukcyjne HV / sprężane	nie	obowiązują osobne systemy, klasy zestawów i procedury dokręcania
kołnierze, instalacje ciśnieniowe, uszczelki	nie	moment zależy od uszczelki, materiału, kolejności dokręcania i obciążenia
śruby nierdzewne A2 / A4	nie według tej tabeli	inne klasy własności i inna charakterystyka tarcia
gwinty smarowane, klejone lub z powłoką specjalną	tylko po korekcie	zmiana tarcia zmienia relację między momentem a siłą zacisku