Pomiar rezystancji izolacji sprawdza stan izolacji przewodów instalacji elektrycznej. Wynik podaje się w MΩ, a napięcie pomiarowe dobiera się do napięcia znamionowego instalacji. Tabela dotyczy instalacji niskiego napięcia, a nie diagnostyki kabli SN, silników, transformatorów ani maszyn elektrycznych.
Pomiar rezystancji izolacji – tabela wartości minimalnych
| Napięcie znamionowe instalacji | Napięcie pomiarowe DC | Minimalna rezystancja izolacji |
|---|---|---|
| SELV lub PELV | 250 V | 0,5 MΩ |
| do 500 V, w tym FELV | 500 V | 1,0 MΩ |
| powyżej 500 V | 1000 V | 1,0 MΩ |
Jak krok po kroku wykonać pomiar?
- Odłącz badany obwód od zasilania.
- Sprawdź brak napięcia w badanym obwodzie.
- Odłącz odbiorniki od badanego obwodu, jeżeli zakres pomiaru tego wymaga.
- Dobierz napięcie pomiarowe zgodnie z tabelą.
- Wykonaj pomiar między badanymi przewodami a przewodem ochronnym PE lub ziemią.
- Po pomiarze rozładuj badany obwód zgodnie z instrukcją miernika.
W obwodach z elektroniką, której nie można bezpiecznie odłączyć, przewody czynne można zewrzeć razem i mierzyć je wspólnie względem przewodu ochronnego PE. W instalacji jednofazowej oznacza to zwykle zwarcie L i N, a w instalacji trójfazowej zwarcie L1, L2, L3 oraz N. Ogranicza to ryzyko przyłożenia napięcia probierczego przez wrażliwe elementy elektroniczne.
W typowym sprawdzeniu instalacji mierzy się rezystancję izolacji między przewodami czynnymi a przewodem ochronnym lub ziemią. W obwodach bez wrażliwej elektroniki możliwe są także pomiary między przewodami czynnymi, jeżeli wymaga tego zakres sprawdzenia.
Najczęstsze błędy i przyczyny anomalii
Zwykły multimetr nie zastępuje miernika rezystancji izolacji. Pomiar wykonuje się miernikiem przeznaczonym do tego badania, napięciem stałym DC, z dobranym zakresem napięcia probierczego.
Najczęstsze problemy podczas pomiaru powodują podłączone odbiorniki, ochronniki przepięć SPD, zasilacze impulsowe, sterowniki, falowniki, automatyka budynkowa i oświetlenie LED. Takie elementy mogą zaniżyć wynik, zakłócić pomiar albo ulec uszkodzeniu przy napięciu probierczym.
Wynik pływający albo niestabilny może wskazywać na zawilgocenie instalacji, dużą pojemność badanego obwodu, podłączony odbiornik, nieodłączoną elektronikę albo błąd przygotowania obwodu do pomiaru. W takim przypadku sam odczyt z miernika nie wystarcza do oceny przyczyny.
W protokole nie powinno się wpisywać samego „OK”. Należy podać wartość rezystancji izolacji, napięcie pomiarowe, oznaczenie badanego obwodu, warunki pomiaru oraz sposób przygotowania instalacji.
Kiedy tabela wartości minimalnych nie wystarcza?
Tabela wartości minimalnych nie zastępuje pełnej oceny instalacji. Na wynik wpływa długość obwodu, rodzaj przewodu, wilgotność, temperatura, stan osprzętu, obecność urządzeń podłączonych do obwodu oraz sposób wykonania pomiaru.
Nie należy mieszać pomiaru rezystancji izolacji z pomiarem rezystancji uziemienia, impedancji pętli zwarcia, ciągłości przewodów ochronnych ani diagnostyką maszyn elektrycznych. To odrębne badania, wykonywane innymi metodami i oceniane według innych kryteriów.
W instalacjach o szczególnych wymaganiach, w obiektach o podwyższonym ryzyku pożarowym, przy długich liniach kablowych albo przy nietypowych odbiornikach zakres pomiaru trzeba dobrać do dokumentacji technicznej, normy wyrobu i warunków eksploatacji.
