Tabele łożysk – wymiary

Tabele łożysk pozwalają szybko sprawdzić podstawowe wymiary łożyska po oznaczeniu. W zapisie d × D × B litera d oznacza średnicę wewnętrzną, D średnicę zewnętrzną, a B szerokość łożyska. Poniższa tabela obejmuje popularne łożyska kulkowe zwykłe jednorzędowe serii 6000, 6200 i 6300.

Otwór d [mm] Seria 6000 – d × D × B [mm] Seria 6200 – d × D × B [mm] Seria 6300 – d × D × B [mm]
10 6000 – 10 × 26 × 8 6200 – 10 × 30 × 9 6300 – 10 × 35 × 11
12 6001 – 12 × 28 × 8 6201 – 12 × 32 × 10 6301 – 12 × 37 × 12
15 6002 – 15 × 32 × 9 6202 – 15 × 35 × 11 6302 – 15 × 42 × 13
17 6003 – 17 × 35 × 10 6203 – 17 × 40 × 12 6303 – 17 × 47 × 14
20 6004 – 20 × 42 × 12 6204 – 20 × 47 × 14 6304 – 20 × 52 × 15
25 6005 – 25 × 47 × 12 6205 – 25 × 52 × 15 6305 – 25 × 62 × 17
30 6006 – 30 × 55 × 13 6206 – 30 × 62 × 16 6306 – 30 × 72 × 19
35 6007 – 35 × 62 × 14 6207 – 35 × 72 × 17 6307 – 35 × 80 × 21
40 6008 – 40 × 68 × 15 6208 – 40 × 80 × 18 6308 – 40 × 90 × 23
45 6009 – 45 × 75 × 16 6209 – 45 × 85 × 19 6309 – 45 × 100 × 25
50 6010 – 50 × 80 × 16 6210 – 50 × 90 × 20 6310 – 50 × 110 × 27
55 6011 – 55 × 90 × 18 6211 – 55 × 100 × 21 6311 – 55 × 120 × 29
60 6012 – 60 × 95 × 18 6212 – 60 × 110 × 22 6312 – 60 × 130 × 31
65 6013 – 65 × 100 × 18 6213 – 65 × 120 × 23 6313 – 65 × 140 × 33
70 6014 – 70 × 110 × 20 6214 – 70 × 125 × 24 6314 – 70 × 150 × 35
75 6015 – 75 × 115 × 20 6215 – 75 × 130 × 25 6315 – 75 × 160 × 37
80 6016 – 80 × 125 × 22 6216 – 80 × 140 × 26 6316 – 80 × 170 × 39
85 6017 – 85 × 130 × 22 6217 – 85 × 150 × 28 6317 – 85 × 180 × 41
90 6018 – 90 × 140 × 24 6218 – 90 × 160 × 30 6318 – 90 × 190 × 43
95 6019 – 95 × 145 × 24 6219 – 95 × 170 × 32 6319 – 95 × 200 × 45
100 6020 – 100 × 150 × 24 6220 – 100 × 180 × 34 6320 – 100 × 215 × 47

Jak czytać oznaczenia i wymiary łożysk?

Wymiar łożyska podaje się w układzie d × D × B. Dla oznaczenia 6205 wymiar wynosi 25 × 52 × 15 mm, czyli otwór ma 25 mm, średnica zewnętrzna 52 mm, a szerokość 15 mm.

Oznaczenie 6205 można rozbić następująco:

  • 6 – łożysko kulkowe zwykłe jednorzędowe;
  • 2 – seria wymiarowa;
  • 05 – kod otworu, czyli 05 × 5 = 25 mm.

Dla kodów od 00 do 03 średnice mają przypisane wartości specjalne: 00 = 10 mm, 01 = 12 mm, 02 = 15 mm, 03 = 17 mm. Od kodu 04 średnicę otworu oblicza się przez pomnożenie dwóch ostatnich cyfr oznaczenia przez 5, np. 04 = 20 mm, 08 = 40 mm.

Klasyfikacja łożysk tocznych według rodzaju obciążeń

Główna tabela dotyczy łożysk kulkowych zwykłych. Inne typy łożysk mają odrębne oznaczenia, geometrię, nośność i zakres pracy.

Typ łożyska Typowe oznaczenia Główne obciążenie Charakterystyka techniczna
kulkowe zwykłe 60, 62, 63 promieniowe + umiarkowane osiowe konstrukcja nierozbieralna, wysoka uniwersalność, niskie opory toczenia
kulkowe skośne 72, 73 promieniowe + osiowe wymaga określenia kierunku obciążenia osiowego; często stosowane parami
wahliwe kulkowe 12, 13 promieniowe toleruje niewspółosiowość wału i oprawy
walcowe NU, NJ, N, NUP duże promieniowe zdolność przenoszenia obciążeń osiowych zależy od wykonania obrzeży
igiełkowe NA, NK, HK promieniowe duża nośność przy małej wysokości przekroju
stożkowe 302, 303, 320, 322 promieniowe + osiowe wymaga regulacji luzu lub napięcia wstępnego
baryłkowe 222, 223 duże promieniowe + osiowe stosowane przy ciężkich warunkach pracy i niewspółosiowości

Sufiksy i oznaczenia uzupełniające łożysk

Sufiks po oznaczeniu podstawowym opisuje wykonanie łożyska: osłony, uszczelnienia, luz wewnętrzny, rowek osadczy albo klasę dokładności. Oznaczenia sufiksów mogą różnić się między producentami, dlatego przy łożyskach specjalnych wymagane jest sprawdzenie katalogu technicznego.

Sufiks Znaczenie Przykład
Z jedna blaszka ochronna 6205-Z
ZZ / 2Z dwie blaszki ochronne 6205-ZZ
RS jedna uszczelka stykowa 6205-RS
2RS dwie uszczelki stykowe 6205-2RS
CN normalny luz wewnętrzny 6205-CN
C2 luz wewnętrzny mniejszy niż normalny 6205-C2
C3 luz wewnętrzny większy niż normalny 6205-C3
C4 luz wewnętrzny większy niż C3 6205-C4
NR rowek i pierścień osadczy 6205-NR
P6 / P5 / P4 podwyższona klasa dokładności 6205-P5

Ograniczenia tablic wymiarowych

Tabela wymiarów pozwala dobrać łożysko po średnicy otworu, średnicy zewnętrznej i szerokości. Nie zastępuje doboru pod kątem nośności dynamicznej, nośności statycznej, trwałości, prędkości granicznej, luzu wewnętrznego, pasowania, uszczelnienia, temperatury pracy, smarowania i rzeczywistego kierunku obciążenia.

Osobnej weryfikacji wymagają łożyska calowe, łożyska specjalne, zespoły łożyskowe, łożyska wysokoobrotowe, łożyska pracujące w podwyższonej temperaturze oraz konstrukcje z obciążeniem osiowym lub niewspółosiowością.

Źródła